Kısa özet
- Geniş spektrumlu ve SPF 30 veya üzeri ürünler günlük korunmada sık kullanılan seçeneklerdir.
- Ürün seçimi kadar yeterli miktarda sürmek ve dışarıda yenilemek de önemlidir.
- Gölge, şapka ve koruyucu kıyafetler güneşten korunmanın diğer parçalarıdır.
- Güneş kremi mevcut şüpheli ben veya cilt kanseri değerlendirmesinin yerine geçmez.
Güneş kremi seçerken ilk bakılacaklar
Güneş koruyucu ürünlerin etiketinde geniş spektrum ifadesi, UVA ve UVB ışınlarına karşı korumayı anlatır. Amerikan Dermatoloji Akademisi günlük kullanımda SPF 30 veya üzeri, geniş spektrumlu ve suya dayanıklı bir ürün tercih edilmesini önerir: AAD güneş kremi seçme rehberi.
SPF yalnızca ürünün laboratuvar koşullarındaki UVB koruma düzeyini anlatır. Yüksek SPF, güneşte sınırsız kalma izni vermez. Terleme, yüzme, havlu ile silinme ve zaman geçmesi korumayı azaltabilir.
SPF 30 mu, SPF 50 mi?
Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre SPF 30 UVB ışınlarının yaklaşık %97’sini, SPF 50 ise yaklaşık %98’ini engeller; hiçbir ürün %100 koruma sağlamaz. Aradaki küçük fark, ürünün yeterli miktarda sürülüp düzenli yenilenmesi kadar önemli değildir. Uzun süre dışarıda kalınacaksa, açık tenlilerde ya da leke eğilimi olan ciltlerde daha yüksek SPF tercih edilebilir.
Mineral mi, kimyasal mı?
Mineral (fiziksel) filtreler çinko oksit ve titanyum dioksit içerir; ışığı ciltte yansıtıp emerek etki eder ve hassas ciltlerde genellikle iyi tolere edilir. Kimyasal (organik) filtreler UV ışınını emerek çalışır ve ciltte daha ince bir doku bırakabilir. İki tür de doğru kullanıldığında etkilidir; en iyi güneş kremi, her gün severek kullanabileceğiniz üründür. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) de seçimde geniş spektrum ve en az SPF 15 etiketine bakılmasını, ürünün düzenli yenilenmesini önerir.
Ne kadar sürmeli?
Etiketteki SPF değerine ulaşmak için ürünün cömertçe sürülmesi gerekir. Amerikan Dermatoloji Akademisi, tüm vücut için yetişkinlerde yaklaşık bir shot bardağı dolusu (30 mL kadar) güneş kremi kullanılmasını önerir. Yüz ve boyun için daha az miktar gerekir. Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre çoğu kişi önerilen miktarın yalnızca dörtte biri ile yarısı kadarını sürer; bu durumda koruma etiketteki değerin belirgin şekilde altında kalabilir. Dışarıda yaklaşık her iki saatte bir ve yüzme ya da yoğun terlemeden sonra yenilenmelidir.
Uygulama nasıl yapılır?
Ürün açıkta kalan bölgelere dışarı çıkmadan önce yeterli miktarda sürülmeli ve dış ortamda düzenli olarak yenilenmelidir. Yüz, kulaklar, boyun, el sırtları ve saç çizgisi sık unutulan alanlardır. Dudaklar için uygun koruyucu ürün ayrıca kullanılabilir.
Gölge, geniş kenarlı şapka, güneş gözlüğü ve sık dokunmuş kıyafetler korumayı tamamlar. Özellikle UV indeksinin yüksek olduğu saatlerde yalnızca kremle yetinmemek gerekir.
Güneş kremi gerçekten işe yarıyor mu?
Bu sorunun cevabının bir kısmı randomize çalışmalardan geliyor. Avustralya’nın Nambour kasabasında 55 yaş altı yaklaşık 900 yetişkinle yapılan bir çalışmada, her gün güneş kremi kullanmaları istenen grupta 4,5 yıl içinde cilt yaşlanmasında artış görülme olasılığı, istediği zaman kullanan gruba göre %24 daha düşüktü (Hughes ve ark., 2013). Aynı çalışmanın uzun dönem izleminde düzenli kullanan grupta daha az invaziv melanom görüldü (Green ve ark., 2011); ancak melanom sayısı az olduğu için bu bulgu dikkatle yorumlanmalıdır. Bu sonuçlar, güneş kreminin fotoyaşlanmayı ve bazı cilt kanserlerini azaltmadaki rolünü randomize çalışmalarla destekleyen az sayıdaki kanıt arasındadır.
Cilt tipine göre seçim
Yağlı veya akneye eğilimli ciltlerde hafif, gözenekleri tıkamayan ürünler daha rahat olabilir. Kuru veya hassas ciltlerde parfümsüz krem formu tercih edilebilir. Gözlerde yanma yapan ürün değiştirilebilir; ancak sürekli tahriş veya alerji varsa dermatoloji desteği gerekir.
Retinoid veya peeling kullanan kişiler güneşten korunmaya daha fazla dikkat etmelidir. Ürünün ciltte yeni leke veya ben değişikliğini maskelemediği unutulmamalıdır.
Not: Değişen, kanayan, büyüyen veya iyileşmeyen bir lezyon varsa güneş kremi sürüp beklemeyin, dermatoloji muayenesi alın.
Uygulama ve okuma notları
Cilt bakımından ayrı olarak yeni veya değişen benlerde nelere dikkat edileceğini ben takibinde ABCDE rehberinde okuyabilirsiniz.
Bakım ürünlerinin arka yüzündeki adları ve parfüm ifadelerini yorumlamak için kozmetik etiketi ve INCI okuma rehberine bakabilirsiniz.
Nemlendirici bileşenlerinin görevlerini ve ürün dokusunu birlikte değerlendirmek için Nemlendirici İçerikleri: Seramid, Humektan ve Oklüzif Ne Yapar? yazısına bakabilirsiniz.
Konuyu derinleştirmek için
Bu yazıyla bağlantılı olarak retinoid kullanırken güneş korumasının önemi ve cilt bariyerini koruyan bir bakım rutini konularını da okuyabilirsiniz. Ayrıca güneşin kollajen kaybına etkisi hakkında ayrı bir yazımız bulunuyor. Konunun genel çerçevesini Skin Longevity ve medikal estetik rehberimizde bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- AAD: Doğru güneş kremi nasıl seçilir?
- AAD: Güneş kremi seçimi ve cilt kanserinden korunma
- American Academy of Dermatology: Sunscreen FAQs
- FDA: Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun
- Hughes MC ve ark. Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial. Ann Intern Med. 2013
- Green AC ve ark. Reduced melanoma after regular sunscreen use: randomized trial follow-up. J Clin Oncol. 2011
Bu yazıyı paylaş
